Overlast van roofvogels beperken - Falco Ebben

Overlast van roofvogels beperken door Falco Ebben

zondag 10 april 2016

Iedere duivenliefhebber krijgt er wel eens mee te maken: Eén of meerdere duiven worden opgegeten door een roofvogel. Een lastig probleem, waar weinig aan te doen lijkt, want veel roofvogels behoren tot een beschermde diersoort. Het roofvogelprobleem hoeft echter niet zo groot te zijn, volgens valkenier en succesvol duivenliefhebber Ben de Keijzer. 

Ik ontmoette Ben op de huldiging van ’The Best of The Best’ in 2013, waar hij aanwezig was om zijn prijs voor de tweede beste jonge duif van Nederland in ontvangst te nemen. Vervolgens heb ik hem dit voorjaar een aantal keer bezocht in zijn woonplaats Berkel en Rodenrijs. Ben vertelde me over een aantal methodes om het verlies van duiven door roofvogels te beperken. Mijn oren waren gespitst en ik zag al een mooi item voor mijn tweede duivenfilm voor me. Inmiddels heb ik de opnames daarvoor gemaakt, maar het zal nog een poos duren voordat de film uitkomt. Het leek me dan ook nuttig om de informatie die ik van Ben gekregen heb te delen met een groter publiek. Een samengevat interview wil ik u dan ook niet onthouden. 

Ben de Keijzer tussen zijn jongen. © Foto: PigeonPixels

Ben, wat voor consequenties heeft het roofvogelprobleem op de duivensport? 

”Op de roofvogelproblematiek moeten we wel anticiperen. De populatie is groeiende en als we op deze voet verder gaan dan gaat het veel te veel duiven kosten waardoor er veel liefhebbers af zullen haken. Ik probeer een oplossingen daarvoor te zoeken en denk dat we een groot deel van het probleem weg kunnen halen.”

Waardoor hebben wij de laatste jaren in toenemende mate last van roofvogels?

”Er worden geen pesticiden meer gebruikt. De vogelbescherming is heel actief bezig, alles komt ten gunste aan de roofvogels. Daarnaast hebben we heel veel  werkgroepen voor roofvogels, bijvoorbeeld de slechtvalkenwerkgroep, de oehoe-werkgroep, de kerkuilenwerkgroep… eigenlijk  heb je voor elk soort wel een werkgroep. Deze mensen hangen nestkasten op, vaak ook nog voorzien van webcams waar je bijvoorbeeld via www.beleefdelente.nl de belevenissen van deze roofvogels kunt volgen.”

Wanneer is de overlast van roofvogels voor duivenliefhebbers het grootst?

”De grootste trigger van de natuur zijn de equinoxen, als de zon de evenaar passeert. Vanaf het maartequinox, oftewel het lentepunt, wordt in Nederland de groei van de natuur in gang gezet: de kikkers komen uit de blubber, de trekvogels komen terug. Er is voor de vogels ook maar een half jaar de tijd om zich voort te planten en een nest groot te brengen, dus begin april breekt alles los. Zodra het in het zuidelijk deel van Afrika minder dan 13 uur licht is komen de trekvogels hiernaartoe, want dan wordt het bij ons weer langer licht. Dan gaan de hormonen werken en is het tijd voor de voortplanting.”

Met welke roofvogels hebben we te maken in de duivensport?

”Met de slechtvalk en de havik zijn de twee grootste natuurlijke vijanden van de duif. En in mindere mate de sperwer en de oehoe. Hieronder zal ik wat vertellen over de slechtvalk en hoe we ervoor kunnen zorgen dat er minder duiven door deze rover gepakt worden.

De Slechtvalk is een echte opportunist. Hij zal zijn prooi van bovenaf slaan, door middel van een ’stoep’. Hij probeert onze duiven op de rug te raken, daar stoot hij de duif en de tweede keer ’bindt’ hij de duif. Dan heeft deze zijn rug gebroken en dan heeft de duif geen schijn van kans meer. De slechtvalk  heeft alleen maar kans van bovenaf, tijdens een achtervolging is een duif hem te snel af. De slechtvalk is het snelste dier ter wereld. Met een stootvlucht van boven naar beneden vliegt hij maar liefs 385 kilometer per uur. Dan moet een duif wel heel alert zijn wil hij een aanval op tijd doorhebben. 

Het broedseizoen van de slechtvalk begint in maart. Zodra wij de duiven gaan uitwennen zijn ze heel actief. In mei, begin juni, gaan de jongen van de slechtvalk uitvliegen. Juist dan zijn onze jonge duiven vaak het slachtoffer van de slechtvalk. Oude duiven zullen ze moeilijker kunnen pakken omdat ze in deze periode in goede conditie verkeren.

Dus mijn advies is: Heb je alleen maar last van een slechtvalk, kweek dan vroeg. Je winterjongen staan dan in de lucht voordat het broedseizoen van de slechtvalken begint en dan hoeft het geen probleem zijn. Zodra de het broedseizoen van de slechtvalk is begon, dan zijn alle duiven, dus ook de jonge, in goede conditie en maken ze een grotere kans om aan de slechtvalk te ontkomen. Ik kan dat uit eigen ervaring zeggen. Ik heb hier elke dag de slechtvalk achter mijn duiven aan en hij krijgt er nooit een te pakken. Ook bij andere liefhebbers die ik heb geadviseerd heb ik dat gezien. Ik zie er alleen maar voordelen van.”

Wat kunnen we doen om de overlast te beperken?

Op de roofvogelproblematiek moeten we wel anticiperen. De populatie is groeiende en als we op deze voet verder gaan dan gaat het veel te veel duiven kosten waardoor er veel liefhebbers af zullen haken. Ik probeer een oplossingen daarvoor te zoeken en denk dat we een groot deel van het probleem weg kunnen halen.

Het begint bij de kweek. Heb je alleen maar last van een slechtvalk kweek dan vroeg. Je winterjongen staan dan in de lucht voordat het broedseizoen van de slechtvalken begint en dan hoeft het geen probleem zijn. Het grootste probleem zijn wij zelf. Wij willen de duiven tam hebben en halen daarmee alle natuurlijke angsten bij de vogels weg. De jongen komen het hok uit, gaan op je handen zitten, slenteren door de tuin en ze vergeten alle prikkels erom heen.

Mijn advies is: ga duiven kweken en kom er zo min mogelijk bij. Doe alleen het broodnodige en zorg dat ze bang voor je zijn. Je zult zien dat je duiven dan heel alert zijn en als je ze in je jonge-duivenhok plaatst. Je moet ze  vanaf het spenen enkel conditioneren op eten, ik doe dat met de fluit maar het maakt in principe helemaal niets uit hoe je het doet. Zorg dat de duiven weten welk signaal bij ’eten’ hoort. Wen ze uit, ik doe dat ’s avonds enkele uren voordat het donker wordt. Die duiven gaan dan ook niet meer trekken. Wat doen deze jongen? Ze zijn van nature al bang. Ze houden alles in de gaten, ze ’lezen’ de natuur. Ze kijken alleen maar of er gevaar dreigt en bij het minste of geringste zullen ze hun hok weer inschieten. De imprintfase van een duif is ook vijftien tot twintig weken. Daarna vliegen de duiven inmiddels goed, zijn ze overal aan gewend en daarna kun je ze naar je hand gaan zetten. Ze zullen niet meer zo tam worden als voorheen, maar dat wil je juist niet want dan vallen ze ten prooi aan roofvogels. Ik kan dat uit eigen ervaring zeggen. Ik heb hier elke dag de slechtvalk achter mijn duiven aan en hij krijgt er nooit een te pakken. Ook bij andere liefhebbers die ik heb geadviseerd heb ik dat gezien. Ik zie er alleen maar voordelen van. Zodra ze naar buiten stuiven zijn ze gewoon weg. Ze weten dat er gevaar is en als ze weten dat er gevaar is dan zijn ze alert en worden ze niet gepakt.

Het begint bij de kweek, daar start het hele proces. Zodra wij onder de 13 uur licht komen dan hebben wij een probleem met roofvogels. Of je moet zorgen dat de jongen voor die tijd goed vliegen of je wacht tot de bladeren aan de boom zitten en je zorgt dan dat het spelletje begint. We moeten hierin ’omdenken’ en anticiperen op het probleem.
Er zijn ook situaties waar het bijna onmogelijk is om duiven te houden. Ik zie het als een uitdaging om een roofvogel te slim af te zijn. Ik krijg dan ook regelmatig mailtjes of telefoontjes van liefhebbers. Bijvoorbeeld in de periode van maart, dan moeten onze oude duiven weer conditie op doen. Als je ze niet aan huis los kunt laten ga ze dan gewoon wegbrengen. Zorg dat je die ene maand, van half maart tot half april, twee of drie keer per weet met de duiven gaat rijden. Al is het maar vijf kilometer. Dat kost je ze niet zoveel moeite als ze iedere dag aan huis loslaten,  heeft hetzelfde effect en het bespaart je een hoop frustraties.

Wat als je ’s winters last hebt van een havik bij huis?

Dan moet je er rekening mee houden dat het broedseizoen eind maart, begin april begint. Omdat er in de wintermaanden nauwelijks natuurlijk prooien zijn kun je dan beter later kweken.  Als je eind april je jongen gaan uitwennen zul je zien dat je veel minder last hebt want dan zijn andere prooien veel interessanter dan duiven. 

En de slechtvalk?

De slechtvalken hebben we vooral problemen in het broedseizoen. Vooral begin juni als de jongen uitvliegen en van eten moeten worden voorzien. Ze jagen in een gebied met een grootte van ongeveer 10 vierkante kilometer. Slaan ze eenmaal een duif, dan zal hij dat proberen te herhalen. Hij herhaalt wat succesvol is. Als ze echt actief zijn moeten wij er dus voor zorgen dat onze duiven in topconditie zijn, mits je een  de duiven een goede vooropleiding hebt gegeven zoals ik beschreven heb bij de kweek. Met attributen zoals cd’tjes of belletjes kun je daar niets aan doen zoals bij de Havik. Een slechtvalk is een vogel van de hoge vlucht en in de lucht kunnen we nu eenmaal niets ophangen. Een slechtvalk is wel veel angstiger dan een havik. Ze zijn dan vooral ook een probleem als er nestkasten dichtbij de bebouwde kom hangen waarbij de duiven in de buurt trainen.

Wat kunnen we tegen de havik doen?

Met de havik hebben we ook te maken met de haviken die hier overwinteren uit het noordelijk halfrond. Dat is gewoon een probleem als je die in de winter bij je duivenhok hebt. Je kunt je duiven binnenhouden of je zorgt dat ze in topconditie blijven zodat ze aan de havik kunnen ontkomen.  Als je besluit ze binnen te houden probeer dan niet begin maart je vervette duiven van conditie te voorzien want dan heb je wel een probleem.
De havik is een vogel van de lage vlucht die houdt van een bosrijke omgeving. Hij gaat in de bomen zitten en de buurt observeren. Hij zal gaan voor de makkelijkste prooi. Als hij dan in de buurt van je duivenhok zit dan heb je een probleem. We kunnen daar wel wat aan doen. Je moet eerst kijken waar hij zich bevindt. Hij zal vaak op een vaste plek zitten. Je kunt dan visdraadjes ophangen met dvd’tjes die op een neer bewegen, rood-wit lint, belletjes maakt niet uit wat. Als je maar wat doen waardoor hij zich niet veilig voelt, dan zal hij op zoek gaan naar een andere locatie. Hij zal nog wel overkomen, maar dan zien de duiven hem aankomen. Voor een duif is het dan veel makkelijker om te ontkomen aan de havik.

© Falco Ebben - www.ebbenpigeons.com 

<< Terug

Coolbird, alles voor je duiven One Loft Racing World League Rohnfried Uw advertentie hier?

Laatste biedingen

Geen biedingen gevonden

Een losplaats aanpassen vanwege de windrichting moet niet mogen.

Stand na 379 stemmen:

Eens. (280) 74%
Oneens. (94) 25%
Weet niet/geen mening. (5) 1%

Archief