In gesprek met Dr. Fernand MariŽn deel 2 - Toni van Ravenstein

In gesprek met Dr. Fernand MariŽn deel 2 door Toni van Ravenstein

dinsdag 7 maart 2017

Vaak wordt door leken ervaren dat wetenschappers en deskundigen een tegenstrijdige mening hebben. Maar dat de meningen van twee deskundigen zo tegengesteld zijn dat ze niet verder van elkaar kunnen staan, komt eerder zelden voor. In de vorige bijdrage was dat echter zo. Je stond met je mening in schril contrast met die van je collega’s. Veel lezers waren verward. Jij als absolute tegenstander van medische behandelingen zonder dat voorafgaand onderzoek doorgevoerd wordt, aan de andere kant een dierenarts die zijn cliënt voor het seizoen verschillende zogenaamde ’voorbehoedende’ kuren voorschrijft.
 

Toni, je hebt toch geen kleine kinderen meer, maar je hebt twee volwassen dochters die ook ooit klein waren. Ben je destijds enkele weken voordat ze naar school moesten naar de huisarts gegaan om ze te laten behandelen met antibiotica tegen de meest voorkomende infectieziekten die ze op school op zouden kunnen lopen? Natuurlijk niet! Geen mens komt op zo’n absurd idee. Iedereen weet, zelfs wanneer hij geen geneeskunde heeft gestudeerd, hoe krankzinnig een dergelijke aanpak zou  zijn. Alleen weten veel duivenliefhebbers het schijnbaar niet!
 
Het gaat me niet om mijn gelijk. Ik kan echter de dierenartsen die zulke aanbevelingen doen niet begrijpen. Om dergelijke maatregelen aan te bevelen hoef je niet vele jaren geneeskunde gestudeerd te hebben. Een opleiding tot verkoper zou afdoende geweest zijn. Het spijt me, ik wil niet kwaad spreken over collega’s, maar ik heb me te vaak geërgerd aan het frivole en onverantwoorde gedrag met medijnen met in het bijzonder antibiotica. Nergens anders wordt zoveel misbruik van medicijnen gemaakt als in de duivensport. Enige jaren geleden hadden de Nederlanders het voornenen “Het oneigenlijk gebruik van medicijnen’’ te verklaren als doping en om het te verbieden.
 
Dit project werd niet gerealiseerd omdat de uitvoering ervan behoorlijk wat administratieve rompslomp voor dierenartsen én liefhebbers met zich mee zou brengen.
Puur uit praktische overweging was ik destijds zelf tegen dit initiatief. Aan de andere kant betreur ik het falen van dit project, omdat de uitvoering ervan snel tot het inzicht zou hebben geleid dat topprestaties zonder het preventieve gebruik van antibiotica even gemakkelijk te bereiken zijn.
 
We hebben intussen ernorme problemen met resistentie en deze worden ieder jaar groter. Immers, steeds meer van mijn collega’s klagen daarover. De reden hiervoor moet uitsluitend worden gezocht in het lichtzinnige en onzinnige gebruik van medicijnen. Hier moet ik, en zouden alle andere dierenartsen, tegen op moeten treden.

Om niet verkeerd begrepen te worden, wil ik er uitdrukkelijk op wijzen dat ik me zwaar verzet tegen het onzinnige en onjuiste gebruik van medicijnen, maar dat ik eveneens medicijnen zal voorschrijven wanneer ik overtuigd ben van de noodzaak ervan. Medicijnen, en in het bijzonder antibiotica, zijn een zegen voor mens en dier. Omdat van de werking van medicijnen zo lang mogelijk gebruik te kunnen maken moeten we er voorzichtig en zorgzaam mee omgaan.
 
Nut hebben medicijnen bij zieke duiven, niet bij gezonde. Dan zijn ze zinloos. Gelukkig is het echter zo dat het onnnodig en onjuiste gebruik van medicatie het darmstelsel van duiven in eerste instantie niet teveel schade toebrengt. Vanwege hun spijsverteringsstelsel kunnen duiven antibiotica veel beter verdragen dan de meeste andere levende wezens. Zou dat niet zo zijn, dan hadden veel duivenliefhebbers hun duiven al lang geruïneerd. Niettemin, een gevolg van veelvuldig gebruik van antibiotica is een niet te onderschatten risico, omdat het vaak leidt tot een schimmelinfectie in de longen en darmen. Duiven waarbij zich eenmaal een schimmel heeft gevestigd, zijn nog maar zeer moeilijk te genezen.

Tot slot nog een ander punt over deze kwestie. Duivenliefhebbers die voor of tijdens het vliegseizoen antibiotica toedienen en dit doen in de veronderstelling of hoop dat hun duiven naderhand beter vliegen. En in een enkel geval vliegen ze ook beter, namelijk wanneer ze ziek waren. In de meeste gevallen is het antibioticum niet effectief, omdat de duiven resistent zijn tegen het toegediende middel of omdat het antibioticum niet de juiste werkzame stof tegen de ziekteverwekker bevat. Daarom geven sommige dierenartsen een middel op basis van verschillende soorten antibiotica in de hoop dat één ervan werkt. Zulke combinatiepreparaten kan ik niet goedkeuren. Het moet omgekeerd zijn, niet eerst behandelen en dan zien of het gelukt is. Nee, eerst onderzoeken en dan behandelen!

Het geloof dat antibiotica de prestaties kunnen verhogen is een misvatting. Wanneer gezonde duiven door antibiotica werkelijk sneller gemaakt zouden worden, zouden er in Duitsland veel meer kampioenen zijn. Maar waar blijven ze dan, die liefhebbers die hun heil in antibiotica zoeken? Tuurlijk, een aantal daarvan staat op het podium, maar daar zouden ze ook zonder hebben gestaan. Vele anderen die voor dezelfde weg hebben gekozen zijn ten onder gegaan. En hun duiven worden van jaar tot jaar zwakker en slechter.
 
Ik ken veel liefebbers, waarvan ik er zeker van ben dat ze niet meedoen aan die onzin met het veelvuldige onnodige gebruik van antibiotica en desonkdanks – of beter gezegd dankzij – fantastisch vliegen. Liefhebbers die een antiobiotica willen hebben, terwijl daar geen reden voor is, vraag ik altijd of ze duiven willen hebben die enkel met antiobiotica goed kunnen vliegen, of liever duiven die het zonder net zo goed of beter doen.
 
Zo vlak voor de eerste vluchten vragen velen zich af of de duiven wel genoeg conditie hebben. Op de meeste hokken hebben duiven zich om de welbekende reden maandenlang vetgevreten. Daardoor zijn de longen in deze tijd in geringe mate ook aangetast. Daarbij komt al het stof van de duiven die vastgehouden worden. Leidt dit niet automatisch tot problemen met de luchtwegen?
 

Nee! Wanneer het hok in orde is en men een klein beetje aandacht aan de hygiëne besteedt heb ik daar geen twijfel over. Natuurlijk zijn er her en der wel problemen, maar daar zijn dierenartsen voor. Ook ben ik er geen voorstander van om de duiven om duiven in de winter in de volière te huisvesten. Om wat minder werk te hebben is het wellicht een goede zaak, maar verdere voordelen zie ik er niet in. Mensen die hun duiven in de winter in de volière onderbrengen doen dit vaak om hun duiven een ’zuurstofkuurkuur’ te geven. Dit is een onzinnig argument. Wanneer het hok zo slecht geventileerd is dat het in de winter niet eens voldoende zuurstof voor haar bewoners biedt, wat moet er dan in de zomer gebeuren als de duiven niet hoeven te luieren maar op hun best moeten presteren?  Hebben ze gedurende deze periode waarin er meer van hun wordt verwacht dan geen zuurstof nodig? Nee, wanneer het hok in de winter niet goed is, dan is het dat ook in de zomer zeker niet.
Wanneer je wat meent te moeten doen in de winter doe je er beter aan de duiven regelmatig buiten te laten. Dat is een beter alternatief. Ik weet dat dit helaas niet overal mogelijk is. Wanneer ik in een regio zou wonen waarbij het loslaten van duiven in de winter te gevaarlijk is, zou ik ze op mooie winterdagen tien- tot twintig kilometer wegbrengen.
 
Door verkopers van bepaalde producten, en ook enkele dierenartsen, worden slijmoplossende middelen aanbevolen om aan hun duiven toe te dienen. Wat denk je daarvan?

 
Ik adviseer die mensen eerst om deze middelen op hunzelf uit te proberen, voordat ze het aan hun duiven geven. Maar ik denk dat het na de onaangename ervaring iedereen het wel uit zijn hoofd laat om deze middelen aan hun duiven te geven. Dergelijke preparaten bevatten doorgaans vooral zouten. Ze irriteren de slijmvliezen soms zo sterk dat de zeer kleine bloedvaten barsten.
Het zout bindt het door de slijmvliezen uitgescheiden vocht en ook het uitgelekte bloed en bindt alles samen. Het wordt als een ondefineerbare, slijmerige masse uitegescheiden. Zulke praktijken brengen in mijn ogen niets positiefs en in korte tijd is alles weer bij het oude.
Als er werkelijk iets aan de luchtwegen zou schorten, is het met deze handelswijze niet te genezen.
Het is veel nuttiger om voor een goede basisconditie te zorgen dan je bezig te houden met antibiotica en slijmoplossers. Op deze manier houd je deze problemen en aandoeningen gemakkelijker bij je duiven weg.
 
Is een luchtweginfectie identiek aan ornithose of worden beide ziekten veroorzaakt door verschillende ziekteverwekkers?
 
Ornithose of psttacose is een besmettelijke ziekte die niet alleen optreedt bij duiven, maar ook bij papegaaien en papegaai-achtige vogels. Omdat deze ziekten ook om mensen kunnen worden overgedragen worden ze ook wel zoönose genoemd. Ze worden door Chlamydia veroorzaakt. Chlaymida is een kruising tussen virussen en bacteriën. Een effectieve bestrijding van ornithose duurt minstens drie weken. Gelukkig is er zelden sprake van ornithose. Ornithose is een afzonderlijke ziekte in de groep van luchtweginfecties.
Luchtweginfecties zijn er velerlei met diverse veroorzakers. Dat kunnen mycoplasma zijn, bacteriën of virussen. Op basis van mijn jarenlange ervaring kan ik meestal bij mijn in de praktijk vaststellen welke de mogelijke ziekteverwekkers zijn. Wanneer ik er niet zeker van ben moet een labaratoriumtest zekerheid brengen, daarna kan een passende behandeling worden gestart. Is een virus de oorzaak, meestal zijn het herpesvirussen, dan is een behandeling niet mogelijk. In zulke gevallen adviseer ik drie weken rust. Het probleem is dan meestal vanzelf opgelost. Wanneer luchtweginfecties door mycoplasmen of bacteriën worden veroorzaakt dan is het met een geschikte antibiotica verholpen worden.
Bij het zogenaamde 'vliesje’, een luchtweginfectie die alleen bij jonge duiven optreedt, werkt het anders. Hoewel virussen de oorzaak zijn, zijn er na een paar dagen bacteriën mee gemoeid. Zolang de lichtgezwollen bloedvaten in de onderste regionen van de oogleden nog steeds herkenbaar zijn, is dat niet het geval. Maar wanneer er bacteriën in het spel komen kann met met een antibiotica behandelen en daarmee de ziekte goed onder controle krijgen.

Kan ik als liefhebber luchtweginfecties bij duiven herkennen?
 
Bij de oude duiven is dat moeilijk. De meeste kans heb je tijdens de training. Verminderde vliegvreugde, hijgen na de landing en vermoeid thuiskomen van korte vluchten geven hints. In zulke gevallen raad ik aan een gespecialiseerde dierenarts te bezoeken. Aan de buitenkant van een duif vind je zelden aanwijzingen die op luchtweginfecties duiden. Zelf een gesloten gehemelte heeft niets te zeggen. Bij jonge duiven is deze in de regel licht geopend. Oude duiven sluiten het meest, zodra je de snavel opent. Ook de kleur van de keel zegt niets. Het is ondermeer afhankelijk van de temperatuur en min of meer genetisch bepaald. Nee het is echt moelijk. Ook uitstekende veertjes rondom de oren zeggen niets. Als liehebbers me daarop wijzen dan grap ik weleens: 'Bid maar dat ze staartwind krijgen, dan hebben ze voordeel!’
Uitstekende veertjes zijn erfelijk. Dat wil zeggen dat ze bij sommige duiven altijd uitsteken en bij andere nooit. Dat bemerkt men niet wanneer de duiven goed vliegen, omdat men dan niet op dergelijke details let. Pas waneer de resultaten uitblijven gaat men er op letten. Dan worden de duiven op de voet gevolgd en bemerkt men plotseling de uitstekende oorveertjes. Bij duiven die ziek zien of totaal afgevlogen zijn, die geleden hebben of doodmoe zijn, zetten alle veren op, niet alleen de oorveertjes.
Het kan zijn dat andere dierenartsen over de thema’s die wij vandaag besproken hebben een andere mening hebben. Dat is hen goed recht. De mening die ik verkondig berust op mijn eigen ervaringen als liefhebber en als dierenarts. En vooral als dierenarts heb ik altijd geprobeerd om mijn best te doen.

Wordt vervolgd.

© Toni van Ravenstein

Geschreven voor Brieftaubensport International en exclusief voor Duivenverkoop.nl in het Nederlands vertaald door Falco Ebben.

<< Terug

Rohnfried Coolbird, alles voor je duiven One Loft Racing World League Uw advertentie hier?

Laatste biedingen

Geen biedingen gevonden

Een losplaats aanpassen vanwege de windrichting moet niet mogen.

Stand na 368 stemmen:

Eens. (269) 73%
Oneens. (94) 26%
Weet niet/geen mening. (5) 1%

Archief